|
Lyme-borreliose is een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze bacterie wordt op de mens overgebracht door de beet van een teek, meestal de Ixodes ricinus. Het eerste verschijnsel van Lyme-borreliose is meestal een huidaandoening, erythema migrans genaamd. Ook kunnen de zeldzamere huidaandoeningen Borrelia-lymfocytoom en acrodermatitis chronica atrophicans ontstaan. De laatstgenoemde aandoening ontstaat pas maanden tot jaren na de tekenbeet.
Alle drie de huidaandoeningen, die horen bij de ziekte van Lyme, worden hier besproken.
Moet u na een tekenbeet altijd behandeld worden?
Lang niet alle teken zijn geïnfecteerd en het is dan ook niet nodig om iedereen, die gebeten is door een teek, met antibiotica te gaan behandelen. De kans dat u door een tekenbeet Lyme-borreliose oploopt is gemiddeld minder dan 3%. Houd de plek gewoon enkele weken in de gaten en ga naar de dokter wanneer er een rode vlek ontstaat die langzaam groter wordt of wanneer u zich ziek voelt.
Erythema migrans
Erythema migrans is de huidafwijking die bij meer dan 80% van de mensen die Lyme-borreliose heeft opgelopen het eerste verschijnsel is. Erythema migrans komt in Nederland veel voor, namelijk bij ongeveer 13.000 mensen per jaar. De aandoening gaat meestal vanzelf weer weg binnen 4 weken tot 4 maanden. Ongeveer de helft van de mensen met erythema migrans weet zich een tekenbeet te herinneren.
Wat zijn de verschijnselen?
Enkele dagen tot maanden na een tekenbeet ontstaat op de plek van de beet een rode vlek die geleidelijk groter wordt. Soms blijft het een egaal rode vlek, maar meestal bleekt het centrum op, zodat een ring ontstaat. Deze ring kan wel 30-40 cm groot worden. Op het gezicht is er vaker een streep dan een ring, vooral bij kinderen. Erythema migrans kan soms wat jeuken of branderig aanvoelen. Meestal komt de uitslag op de benen voor of in de liezen, maar ook wordt erythema migrans gezien op de romp, de armen, en het gezicht. Sommige mensen kunnen wat last hebben van moeheid, hoofdpijn, spierpijn, gewrichtspijn of koorts. Meestal is er maar één vlek, in een enkel geval kunnen elders meerdere vlekken of ringen ontstaan.
Hoe ziet de behandeling eruit?
De behandeling bestaat uit het geven van antibiotica in de vorm van tabletten of capsules. Dat zal bijna altijd doxycycline zijn. Wanneer doxycycline niet gegeven kan worden (bijvoorbeeld bij allergie voor doxycycline of bij zwangerschap) komen amoxicilline en azitromycine in aanmerking. Kinderen jonger dan 9 jaar mogen niet met doxycycline behandeld worden (slecht voor hun gebit) en krijgen daarom amoxicilline.
Borrelia-lymfocytoom
Het Borrelia-lymfocytoom is eveneens een huidafwijking, die behoort bij Lyme-borreliose. De aandoening ontstaat bij ongeveer 3% van de patiënten met deze ziekte, is daarmee vrij zeldzaam en verdwijnt na een aantal maanden meestal vanzelf.
Wat zijn de verschijnselen?
Het Borrelia-lymfocytoom ziet er uit als een gladde blauwrode tot paarsrode zwelling in de huid van één tot enkele centimeters groot en veroorzaakt geen pijn. Bij kinderen zit een Borrelia-lymfocytoom heel vaak aan het oor, bij volwassenen meestal rond de tepel. Andere plaatsen waar ze kunnen voorkomen zijn de neus, het scrotum (de balzak), de schouders en de bovenarm. De meeste patiënten (ongeveer 80%) weten zich een tekenbeet te herinneren op de plaats van het lymfocytoom of op enige afstand daarvan. Dat kan al vele maanden geleden zijn. Soms hebben ze eerder erythema migrans gehad of is deze huiduitslag nog aanwezig.
Hoe ziet de behandeling eruit?
De behandeling is dezelfde als bij erythema migrans.
Acrodermatitis chronica atrophicans
Acrodermatitis chronica atrophicans is de derde huidaandoening, die behoort bij Lyme-borreliose. Bij 1-3% van de patiënten zal Lyme-borreliose zich als acrodermatitis chronica atrophicans manifesteren, vooral bij vrouwen op middelbare leeftijd. Deze aandoening ontstaat pas laat in het beloop van Lyme-borreliose, vele maanden tot soms vele jaren na de infecterende tekenbeet.
Wat zijn de verschijnselen?
Hoewel acrodermatitis chronica atrophicans pas laat in het verloop van Lyme-borreliose optreedt, is het soms het eerste verschijnsel daarvan. Dertig procent van de patiënten weet zich een tekenbeet of erythema migrans te herinneren. Na een halfjaar tot meer dan tien jaar ontstaan geleidelijk huidafwijkingen aan een been of aan een arm. Het eerste symptoom is vaak een roodblauwe verkleuring met enige zwelling van beperkte omvang. Meestal is dit gelokaliseerd aan de benen, vooral aan de strekzijde van de onderbenen en om de enkels. Geleidelijk nemen de afwijkingen in intensiteit en grootte toe. Een typische klacht is dat een schoen niet meer past. Uiteindelijk kan het been of de arm geheel of voor een groot gedeelte verkleurd en opgezwollen zijn. Soms zijn er elastisch aanvoelende zwellingen, vooral over de strekzijde van de ellebogen.
Wanneer acrodermatitis chronica atrophicans in dit stadium niet met antibiotica behandeld wordt, zal de huid na jaren heel dun (atrofisch, vandaar de naam atrophicans) worden en elasticiteit verliezen. Het gevoel in de huid kan dan verminderen, maar de huid kan ook pijnlijk worden. Ongeveer 1 op de 3 patiënten vertelt veel last van moeheid te hebben en zich niet gezond te voelen.
Hoe ziet de behandeling eruit?
De behandeling bestaat uit doxycycline tabletten gedurende een maand.
« Terug naar huidziekten
|
