Header

Pityriasis versicolor

Pityriasis versicolor is een onschuldige oppervlakkige infectie van de huid, veroorzaakt door een gist van de soort Malassezia. Er bestaan minstens 7 verschillende varianten van deze gist.  Deze komen veel voor op de normale huid, maar ze kunnen onder bepaalde omstandigheden huidafwijkingen veroorzaken. Malassezia heeft een voorkeur voor talgrijke huid en bevindt zich daarom vooral op het behaarde hoofd, de bovenkant van de romp en in de lichaamsplooien. Pityriasis versicolor wordt voornamelijk veroorzaakt door Malassezia globosa en Malassezia sympodialis.

Hoe ontstaat pityriasis versicolor?

De infectie wordt vooral bij jong volwassenen gezien. De omstandigheden die het ontstaan van de aandoening bevorderen zijn een hoge luchtvochtigheidsgraad, meestal in combinatie met een hoge omgevingstemperatuur en een vettige (talgrijke) huid.  wordt dan ook relatief vaak gezien in tropische klimaten, waar tot 40% van de bevolking er last van kan hebben. In koude klimaten komt het daarentegen bij minder dan 1% van de bevolking voor. In gematigde klimaten, zoals in Nederland, beginnen de klachten vaak in de zomer. Dit komt mogelijk ook doordat dat de huidafwijkingen dan pas gaan opvallen als gevolg van het bruiner worden van de huid.

header

Wat zijn de verschijnselen?

De term versicolor is afkomstig van de Latijnse woorden versus en color. Dit betekent tegengestelde kleur. Bij mensen met een lichte huidskleur wordt pityriasis versicolor namelijk gekenmerkt door lichtbruine of roodbruine vlekken met een fijne schilfering. Deze vlekken zien er dus donkerder uit dan de omringende blanke huid. Bij mensen met een donkere huidskleur zijn de vlekken juist bleker dan de omringende normale huid. De vlekken kunnen in grootte variëren van enkele millimeters tot tientallen centimeters en worden vooral op de romp en bovenarmen gezien. Ze kunnen ook over grote delen van de huid in elkaar overlopen en samenvloeien, waarbij uitbreiding naar de onderarmen, handruggen, bovenbenen en zelfs tot in de knieholten geen uitzondering is. Vooral in tropische klimaten zijn soms ook het gezicht en het behaarde hoofd aangedaan. Behalve het cosmetisch storende aspect geven de huidafwijkingen hooguit geringe jeukklachten.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Pityriasis versicolor kan door de arts in de meeste gevallen met het blote oog herkend worden. Soms worden er schilfertjes van de huid afgenomen voor microscopisch onderzoek.

Hoe ziet de behandeling eruit?

Pityriasis versicolor kan op verschillende manieren worden behandeld.

Uitwendige behandeling
De behandeling bestaat in het algemeen uit het aanbrengen van een antischimmel crème, zoals bijvoorbeeld ketoconazol crème of een andere “-azol” crème. Ook ciclopirox crème is effectief. De behandeling moet eenmaal daags gedurende minimaal twee weken worden uitgevoerd.
Ook kan Seleen(di)sulfide suspensie worden toegepast gedurende 1 nacht of eventueel dagelijks gedurende een week (elke dag na 10 minuten afwassen). Hierbij wordt de suspensie over de gehele aangedane huid met een washandje aangebracht.
Men veronderstelt dat het behaarde hoofd een belangrijk reservoir is voor de gisten. Daarom is het aan te raden twee keer per week ketoconazol hoofdgel te gebruiken na het haarwassen. De gel moet worden ingemasseerd en na 5 minuten worden uitgespoeld. Met deze maatregel wordt geprobeerd een terugkeer van pityriasis versicolor voorkomen.

Inwendige behandeling
Wanneer de afwijkingen zeer uitgebreid zijn of regelmatig terugkeren, kan pityriasis versicolor worden behandeld met itraconazol capsules. Meestal is behandeling gedurende 1 week voldoende. Bijwerkingen treden vrijwel nooit op.